Een factuur wordt niet betaald of een opdrachtnemer komt zijn afspraken niet na. In zo’n situatie kan het nodig zijn om de wederpartij eerst in gebreke te stellen. Maar wat houdt een ingebrekestelling precies in? In dit artikel leggen we uit wanneer een ingebrekestelling nodig is, aan welke eisen deze moet voldoen en wat de vervolgstappen zijn.
Vraag direct advies aan
Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarmee je de andere partij een redelijke termijn geeft om alsnog aan haar verplichtingen te voldoen. Daarbij moet duidelijk zijn wat je van de andere partij verlangt en binnen welke termijn zij alsnog moet presteren.
Pas na het verstrijken van die termijn, zonder dat de wederpartij zijn verplichtingen is nagekomen, treedt (in beginsel) het zogenoemde verzuim in. En verzuim is de sleutel. Zonder verzuim kun je in de meeste gevallen geen schadevergoeding vorderen of de overeenkomst ontbinden. De ingebrekestelling is dus niet alleen een brief: het is een juridische drempel die je in de meeste gevallen moet nemen voordat je verdere stappen kunt zetten.
Een aanmaning is een verzoek of sommatie om alsnog aan een verplichting te voldoen. Een ingebrekestelling gaat een stap verder: je stelt expliciet een termijn en maakt duidelijk wat de gevolgen zijn als die termijn niet wordt gehaald. Een gewone aanmaning leidt niet automatisch tot verzuim. Een correct opgestelde ingebrekestelling doet dat wel.


Als een partij haar verplichtingen niet nakomt, is in beginsel een ingebrekestelling nodig om het verzuim te laten intreden. In de ingebrekestelling krijgt de wederpartij een redelijke termijn om alsnog na te komen. Pas als nakoming binnen die termijn uitblijft, treedt het verzuim in, zo bepaalt de wet. Op deze hoofdregel bestaan uitzonderingen: in bepaalde gevallen treedt het verzuim ook zonder ingebrekestelling in.
Een ingebrekestelling is niet altijd nodig om verzuim te laten intreden. De wet noemt onder meer de volgende situaties:
- een voor de nakoming bepaalde termijn verstrijkt zonder dat de wederpartij heeft gepresteerd, mits uit de overeenkomst, de wet of de omstandigheden blijkt dat deze termijn een fataal karakter heeft
- indien uit een mededeling van de wederpartij blijkt dat deze haar verplichting niet zal nakomen.
- indien nakoming blijvend onmogelijk is.
Of een ingebrekestelling nodig is, hangt daarom af van de aard van de verplichting, de gemaakte afspraken en de omstandigheden van het geval.
Is een ingebrekestelling wel vereist en wordt deze niet verstuurd, dan kan dat gevolgen hebben voor de juridische mogelijkheden die vervolgens openstaan.
De wet bepaalt dat een ingebrekestelling schriftelijk moet worden gedaan. Uit de ingebrekestelling moet voldoende duidelijk blijken welke prestatie van de wederpartij wordt verlangd en binnen welke termijn deze alsnog moet worden verricht. Die termijn moet, gelet op de omstandigheden, redelijk zijn.
1. Duidelijke omschrijving van de tekortkoming
Wat heeft de andere partij niet gedaan of verkeerd gedaan? Verwijs naar de overeenkomst, de factuur of de afspraak.
2. Een concrete, redelijke termijn
Geef een heldere deadline. Hoe lang die termijn moet zijn, hangt af van de aard van de verplichting en de omstandigheden.
3. Aankondiging van gevolgen
In de ingebrekestelling kan ook worden opgenomen welke vervolgstappen volgen als de wederpartij niet binnen de gestelde termijn nakomt, bijvoorbeeld ontbinding van de overeenkomst of het vorderen van schadevergoeding.
4. Naam en contactgegevens
Van jou als verzender en van de wederpartij.
5. Datum en handtekening
Zodat later vaststaat wanneer de brief is verstuurd.
Zorg ervoor dat je achteraf kunt aantonen dat de ingebrekestelling de wederpartij heeft bereikt. Je kunt de ingebrekestelling bijvoorbeeld per aangetekende en gewone post versturen en eventueel ook per e-mail. Bewaar ook altijd een kopie voor de eigen administratie.
Dat hangt af van alle omstandigheden van de specifieke situatie. In de meeste zakelijke gevallen geldt een termijn van 14 dagen als redelijk. Bij complexere prestaties kan dat langer zijn. Bij simpele betalingen is soms ook 7 dagen verdedigbaar.
Een te korte termijn kan gevolgen hebben voor de werking van de ingebrekestelling. Bij twijfel over de juiste termijn kan juridisch advies vooraf duidelijkheid bieden.

Heeft de wederpartij ook na het verstrijken van de in de ingebrekestelling gestelde termijn niet aan haar verplichtingen voldaan? Dan is zij in beginsel in verzuim. Afhankelijk van de situatie zijn verschillende vervolgstappen mogelijk.
Je kunt eisen dat de wederpartij alsnog presteert, eventueel middels een procedure bij de rechter. Dit is zinvol als je de overeenkomst wilt voortzetten, maar wel wil dat er geleverd of betaald wordt.
Ontbinding kan ook een optie zijn. Of de tekortkoming ontbinding rechtvaardigt, hangt af van de aard en betekenis ervan en de omstandigheden van het geval. Na ontbinding moeten reeds verrichte prestaties in beginsel ongedaan worden gemaakt. Dat betekent dat beide partijen terugkeren naar de situatie van voor het contract.
Heb je door de tekortkoming schade geleden, dan kan de wederpartij onder bepaalde voorwaarden verplicht zijn die schade te vergoeden. Afhankelijk van de situatie kan daarnaast aanspraak bestaan op wettelijke rente of wettelijke handelsrente.
Bij betalingsachterstanden is het ook mogelijk om een incassobureau inschakelen of direct naar de rechter stappen via een dagvaarding. Bij incasso en wanprestatie adviseert Kaya Bastin Dragt Advocaten ondernemers op de Veluwe dagelijks over de beste aanpak. Soms is een goede brief genoeg. Soms is een procedure onvermijdelijk. Wij helpen je kiezen.
Maak kennis met de advocaten achter Kaya Bastin Dragt Advocaten. Een hecht team van specialisten dat jouw kompas is op onbekend juridisch terrein.
