Ontslag op staande voet is de meest ingrijpende arbeidsrechtelijke sanctie die er bestaat. De arbeidsovereenkomst eindigt per direct, zonder opzegtermijn en zonder ontslagvergunning. Voor een werknemer betekent dit doorgaans ook het verlies van WW-uitkering. Voor een werkgever die het verkeerd aanpakt, kan het leiden tot forse financiële gevolgen.
Of je nu werknemer of werkgever bent: het is cruciaal om te weten wat er wettelijk mag, wat je direct moet doen en wanneer het loont om juridische hulp in te schakelen. In dit artikel legt Kaya Bastin Dragt Advocaten uit hoe ontslag op staande voet werkt, wanneer het standhoudt en wat je kunt doen als je het niet eens bent met het ontslag.
Niet elk ernstig incident rechtvaardigt ontslag op staande voet. De wet stelt duidelijke eisen. Er moet sprake zijn van een dringende reden, en die reden moet onverwijld (zonder onnodige vertraging) worden meegedeeld. Dat betekent: zo snel mogelijk nadat de werkgever op de hoogte is geraakt van de situatie. De werkgever mag enige tijd nemen om onderzoek te doen, juridisch advies in te winnen of de werknemer te horen, maar het ontslag mag niet onnodig worden uitgesteld. Wacht een werkgever te lang, dan vervalt het recht op ontslag op staande voet.
Voorbeelden van dringende redenen:
- Diefstal, fraude of verduistering
- Agressie of bedreiging van collega's of leidinggevenden
- Herhaaldelijk en opzettelijk weigeren van werk of veelvuldig te laat komen
- Ernstige schending van geheimhoudingsplicht
- Verschijnen op het werk onder invloed van alcohol of drugs
Toch is niet elke situatie zwart-wit. De rechter weegt altijd alle omstandigheden mee: de ernst van de gedraging, de duur van het dienstverband, de leeftijd van de werknemer en of er eerder waarschuwingen zijn gegeven. Een werknemer die na twintig jaar trouwe dienst eenmaal de fout in gaat, wordt anders beoordeeld dan iemand die pas zes maanden in dienst is en recidiveert.
Raak je als werkgever bekend met een dringende reden en wil je de werknemer op staande voet ontslaan, dan moet je aaneen aantal formele vereisten voldoen. Voldoe je hier niet aan of niet tijdig aan, dan is het ontslag vernietigbaar of heeft de werknemer mogelijk recht op schadevergoedingen, zoals de gefixeerde schadevergoeding of de billijke vergoeding.
Het ontslag moet zo spoedig als mogelijk worden gegeven nadat de dringende reden bekend is. Een korte interne bespreking, het doen van noodzakelijk onderzoek of het inwinnen van juridisch advies is toegestaan, maar wachten zonder reden is fataal. Indien er uitgebreider onderzoek noodzakelijk is om een dringende reden te kunnen vaststellen, dan is het aan te raden om de werknemer te schorsen gedurende het onderzoek. Dit kan problemen met onverwijldheid voorkomen.
De werknemer moet op het moment van het ontslag exact weten waarom hij of zij wordt ontslagen. De reden van het ontslag dient gelijktijdig met het ontslag zelf te worden medegedeeld. Van belang is dat de werknemer onmiddellijk begrijpt welke reden(en) ten grondslag liggen aan het ontslag, zodat de werknemer weet waartegen hij of zij zich dient te verdedigen. Over de reden van ontslag mag geen twijfel bestaan. Deze mededeling mag mondeling, maar een schriftelijke bevestiging per aangetekende brief is vrijwel altijd verstandig.
De rechter toetst niet alleen of er een dringende reden bestond, maar ook of ontslag op staande voet in verhouding stond tot de situatie. Als een minder ingrijpende maatregel voldoende was geweest, kan het ontslag mogelijk geen stand houden. Meer over de mogelijkheden voor werkgevers vind je op de pagina arbeidsrecht voor ondernemers.
Als werknemer heb je bij ontslag op staande voet een aantal wettelijke mogelijkheden om je te verdedigen. Het belangrijkste: je hebt maximaal twee maanden de tijd om het ontslag aan te vechten bij de rechter.
Optie 1: Vernietiging van het ontslag
Je vraagt de kantonrechter om het ontslag te vernietigen. Als de rechter oordeelt dat het ontslag onterecht was, wordt de arbeidsovereenkomst hersteld en heb je recht op achterstallig loon en mogelijk de wettelijke verhoging en/of wettelijke rente.
Optie 2: Schadevergoeding(en)
In plaats van herstel kun je ook kiezen voor een billijke vergoeding. Deze wordt door de rechter vastgesteld en houdt rekening met je verlies aan inkomen, de omstandigheden van het ontslag en eventueel verwijtbaar gedrag van de werkgever. Ook kan er recht bestaan op de gefixeerde schadevergoeding, indien wordt geoordeeld dat de werkgever de arbeidsovereenkomst onregelmatig heeft opgezegd. De hoogte van deze schadevergoeding is het loon over de periode waarop jij recht had gehad bij regelmatige opzegging.
Optie 3: WW aanvragen
Als het ontslag onterecht was, of als je niet zelf de schuld hebt, kun je mogelijk toch in aanmerking komen voor een WW-uitkering. Vraag dit altijd aan bij het UWV, ook als je het ontslag aanvecht. Op de pagina arbeidsrecht lees je hoe Kaya Bastin Dragt Advocaten werknemers en werkgevers begeleidt bij arbeidsgeschillen.
Stel: je krijgt maandag te horen dat je per direct ontslagen bent. Wat doe je?
1. Reageer schriftelijk: stuur zo snel mogelijk een brief of e-mail aan je werkgever waarin je het ontslag betwist. Schrijf niet dat je akkoord gaat, zelfs niet als je wil onderhandelen over een vergoeding.
2. Schakel een advocaat in: een arbeidsrechtadvocaat beoordeelt of de dringende reden aanwezig was, of de procedure correct is gevolgd en welke strategie de meeste kans van slagen heeft.
3. Dien een verzoekschrift in bij de kantonrechter: wil je het ontslag laten vernietigen of een vergoeding eisen, dan dien je een verzoekschrift in. Doe dit uiterlijk binnen twee maanden na de dag van ontslag.
4. Vraag WW aan: dien tegelijkertijd een WW-aanvraag in bij het UWV. Het UWV beoordeelt of je eigen schuld hebt aan het ontslag.
Kaya Bastin Dragt Advocaten begeleidt cliënten in Ermelo, Harderwijk en de bredere regio Noord-Veluwe in dit soort trajecten. Lees ook meer over de aanpak van het kantoor op de pagina over ons.
Dat hangt af van de situatie. Als het ontslag terecht was en jij verwijtbaar hebt gehandeld, heeft het UWV het recht om de WW-uitkering te weigeren. Vraag de uitkering toch altijd aan, ook als je het ontslag aanvecht. Als de rechter het ontslag later vernietigt of als blijkt dat je niet verwijtbaar hebt gehandeld, kan het UWV alsnog een uitkering toekennen.
De wettelijke termijn is twee maanden. Die termijn gaat lopen op de dag na het ontslag. Na afloop kun je het ontslag niet meer aanvechten bij de rechter. Wacht dus niet met het inschakelen van een advocaat. Kaya Bastin Dragt Advocaten, Chevallierlaan 8, Ermelo, tel. 0341 - 74 55 20.
In principe niet. Bij terecht ontslag op staande voet heb je geen recht op een transitievergoeding, omdat de werkgever het ontslag geeft vanwege ernstig verwijtbaar gedrag. Als het ontslag onterecht blijkt, kan de rechter wel een billijke vergoeding toekennen, die in de praktijk fors hoger kan uitvallen dan een transitievergoeding.
Bij ontslag op staande voet besluit de werkgever eenzijdig en per direct de arbeidsovereenkomst te beeindigen. Bij ontslag met wederzijds goedvinden spreken werkgever en werknemer samen af dat de arbeidsovereenkomst eindigt, vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Dit tweede scenario verloopt rustiger en biedt meer ruimte voor afspraken over vergoeding en einddatum.
Maak kennis met de advocaten achter Kaya Bastin Dragt Advocaten. Een hecht team van specialisten dat jouw kompas is op onbekend juridisch terrein.
Ontslag op staande voet stelt je voor een situatie waarin je snel moet handelen. Of je nu als werkgever overweegt dit middel in te zetten, of als werknemer geconfronteerd wordt met een plotseling ontslag: juridisch advies op maat is geen luxe, maar een noodzaak.
Kaya Bastin Dragt Advocaten staat ondernemers en werknemers in Ermelo, Harderwijk en de regio Veluwe bij in arbeidsrechtelijke kwesties. Geen academische verhandelingen, maar praktisch advies dat aansluit op jouw situatie.
Neem contact op via 0341 – 74 55 20 of bezoek het kantoor aan de Chevallierlaan 8 in Ermelo. Je kunt ook het contactformulier gebruiken om een afspraak te maken.
